Poemas de Nurduran Duman (Turquía). Traducción de Frances Simán

 

 

 

 

 

Nurduran Duman (Turquía)

 

Traducción de Frances Simán

 

 

 

 

 

EL LADO MARÍTIMO DEL MUNDO

 

El presente está también en su lugar. El jardinero y la ninfa

es extraño pero me dieron un viejo paseo

ahora veo el lado marítimo del mundo

 

estoy inclinada y bebo risas que han sido lanzadas a la palma de mis manos

tu cara me amará

tus manos son ahora más y más y más pájaros

 

la alegría de verte es como un niño que corre

besas las cicatrices con forma de flores que se derraman sobre mi frente

cada carta escrita es una dolencia febril

 

me abro a lo que oyes a las nubes que escuchas

desde cuándo y cómo este espejo dentro de ti está reflejando mis ojos

me visto como me miras tú

 

cuando se cuenta y termina la historia los bordes de sus ojos se arrugan

la cara de la nube se está haciendo vieja, tirando de la cortina de encaje

la montaña es una mano, la niebla es ahora otra cosa otra cosa

 

 

 

TETERA

 

Me mezclé con las calles arrancadas de tus raíces, ya no soy un capullo,

el camino se acorta, un pequeño brote

con mis anhelos hundidos soy un té un poco rojo sangre, un amante

menor

 

madre, ven a envolver mis brotes, recógeme y méteme en la casa,

elévame a la ventana con las vibraciones de tu canto, adereza con albahaca

endúlzame, remuéveme con tu mano, haz que la casa me beba madre

 

salí de la calle, soy un gélido pétalo, mi sudor está fatigado

recuperé mis sentimientos perdidos, estoy un poco vacía, una separación completa,

soy un techo pequeño, un pequeño pórtico, no soy más un capullo

desgarrado

 

madre, ven a sacudir mi polvo, enróllame en tu pecho,

levántame de nuevo con cartas y nanas, ponme a dormir tres días y sus noches

acuéstame en la vida ante tus ojos madre

esparce un grueso interior sobre mí

 

 

 

EL RÍO

 

¿Es la prisa de los pájaros

o las nubes bailan?

La superficie es vidrio escarchado.

 

¡Escucha! Los sonidos construyen su puente en el parque lunar; entre ayer y más tarde, de palabras a frou frou’s. Los sonidos toman sus lugares  -en el agua, en los árboles; grabados para siempre en el espacio como ondas de radio. Tenemos la habilidad de no escuchar. Pero si escuchamos no tenemos que oír.

 

La ciudad se hace más alta.

Los amarillos fluyen con el barco,

pájaros chocan con ventanas.

 

La ciudad ama sus nubes, pero las nubes no son los malos en esta historia de vida. Tampoco es el sol, aunque le toma días abrirse paso. ¿Tiene sonido la sonrisa del sol?

 

Se restaura el amor a los vitrales

esperando la melodía de los vientos.

Los barcos de papel revolotean en los techos.

 

 

 

 

PONGAMOS UN CIELO ALLÁ

 

es posible, sin ser las luces de neón de los rascacielos,

derramar luz como relámpago en tu camino, igual

al gato al lagarto a la calle a la pradera, es posible al humano

 

nuestro interior siempre vuelve a las estrellas que cuentan ese fragmento,

no es motivo para estar conectado y no separado de esto y del más allá

 

tu piel se oscurece amarilleando la camisa, la blanqueadora camisa

de magia de alegría qué más para los humanos el mundo se dispersa

 

 

 

HABILIDAD

 

La luz choca con la flor si hay un ojo el color se forma

si no hay ojo está siendo, devenir se vuelve solamente

 

si no hay oreja deja que la hoja cruja

el sonido es sólo ser, el eco espera a la montaña

 

el perfume desea inhalar para discernir/adivinar el nombre la reputación

la membrana vuela de las membranas, el conocimiento de piel con piel

 

el humano es el invitado del mundo

ella es el valor agregado, talentos individuales

el mismo amante

 

 

 

VACUNA DE POESÍA EN LOS BRAZOS DE LA VIDA

Para Li Bai

 

para nosotros ellos tal vez son pérdida

pero quizá no para los cangrejos

los poemas que Li Po escribió y tiró al agua.

 

¿no es suficiente el placer del poeta al ver la alegría

de la luna, leyendo poemas primero a los peces?

 

las aves acuáticas son como traductores

siempre ocupados llevando versos a lugares lejanos

 

cuando los corales intentan ser poetas

la rana muestra su lápiz

y dice que será un crítico

rana curiosa

 

 

 

ENTENDIMIENTO

 

te retiras cuando el rompecabezas está resuelto

cuando la imagen está pintada

cuando el poema está carbonizado

 

sueltas tu cuerda, caen las aguas

los pozos parten hacia los polos

el hielo pone al mundo de espaldas

y se aloja en el cactus

 

la derecha cruza a la izquierda y la ecuación está equilibrada

la izquierda puede ser mayor o igual que la derecha

 

completas tu oración

dices tu acertijo

y te has marchado

 

 

 

EL LENGUAJE DEL MAR Y LA LITERATURA

 

El mar es mi piel, escúchame

robé la desembocadura del arroyo, los istmos

son arenas insondables, desperté aguas profundas,

la ensenada descansa en tu pendiente

 

mi sombra es un alga, la vena verde una incisión

beso la nube y soplo hacia la piedra

soplo bolsas de aguas negras y vertederos,

cuando escuches, tu oído será sanado:

tu voz interior está herida

 

acepta todos los lagos,

las lilas y la risa

al parecer he tejido un nuevo atlas

hacen falta dos ríos, no te preocupes por ellos

 

despliégame. Lee. Luego lánzame una flecha.

 

 

 

TEJIDO DE COLORES

 

El atardecer, enredado por la mañana en el cabello del amante

se pasea en las hebras rojas de la luz

 

porque cada flecha surge del alba

y el ocaso es tejido desde el mediodía hasta el placer

desde la tristeza hasta la noche… un opuesto, un rostro

 

todos saben que compartir es sagrado

si las hojas y los juicios no se marchitan, entonces la muerte

es un jardín frondoso, su recompensa infinita

 

la gente se evapora del agua hirviendo hacia el rostro del cielo

pintándolo de azul para que llueva

quien siembra un árbol se vuelve inmortal

 

hay gente que ama la lluvia y también hay gente que no sabe cómo amar

 

 

 

ENCAJE

 

¿Cómo despierta el ciervo a beber agua

si la grulla está en el sueño?

 

¡Una pizca de sal para el amor! tan dulce sobre las piedras preciosas

herrero ciego, cobrero calvo, ceramista enloquecido…

Deja que alguien venga de la nada y haga del corazón un río

 

torno caliente, cobre venenoso

la arcilla está cocida pero no levada

hermano: ¿cómo te endulzas?

 

en tus tierras ha llovido

la fragancia será liberada con el tiempo

cuando venga el día las letras

se curvarán en sus líneas

ese momento en que el lápiz toca el papel,

momento por momento el plomo deja huella

 

¿y los humanos? ¿cómo andan su camino?

mira su rostro: ¿el agua?

 

 

 

TENEMOS NUESTRO CIELO

                                                       A las palabras de Miró – en formas, colores

 

En un sueño, en otro sueño

una puerta se abre y se cierra: una estrella,

ángulos profundos cortados y cosidos ligeramente

por una aguja invisible en los pliegues del cielo

 

tenemos nuestro propio cielo

barcos hechos de ojos, alas de pestañas

al encontrarse las miradas, volamos

estamos practicando la risa

los otros desafíos de la vida

 

 

 

 

EL CIELO SE POSÓ SOBRE EL LAGO

 

El cielo se posó sobre el lago, las nubes son alfombras voladoras

nos preparamos para dar un paseo en la luna

y marchar sobre su danza, agua y tiempo

 

flota un borde de hidrógeno que susurra

pasa a nuestro lado por nuestras cabezas. Amanece.

Despertamos y sobre nosotros pasa de la canela al azul del diamante de las abejas

hemos sido bendecidos con campos y jardines en la seda de la tierra

 

también nosotros estamos aprendiendo a cultivar: la luz

 

 

 

PIEDRA PULIDA

 

Qué suerte tener cuadernos y libros, también un neceser

y tantas plumas para cambiar cuando te aburras de la pluma con que escribes.

En vez de escribir sobre ti, escribe sobre quien tienes miedo ser. ¡Tanta ansiedad!

Puedes olvidar el jugo de la uva o si tu higo es lechoso

 

mejor sería regresar a la caza, antes de la agricultura

 

el columpio se balancea entre lo salvaje y la razón

desde ahí aclamas la pelea: has apostado tu lado femenino

vas ganando uno a nada, pero no te confíes tanto

la luz siempre viaja a través del tiempo, y el tiempo lo cura todo

 

a veces, el mal fluye en ti

 

 

 

 

 

 

dünyanın su tarafı

 

Bugün de yerli yerinde. bahçeci periyle

tuhaf ama bana eski bir yürüyüş hediye ettiler

dünyanın su tarafına bakıyorum şimdi

 

eğilip içiyorum avuçlarıma kahkahalar atıyor

beni sevmeye gidiyor yüzün

ellerin şimdi daha mı fazla daha fazla kuşlar

 

koşuyor sana bakmanın sevinci ne çok çocuk

ağzından yaprak yaprak suçiçeği dökülüyor alnıma

harf harf düşülen bir ateşli hastalık

 

duyduğuna açılıyorum dinlediğin hangi bulutsa ona

gözlerimi alıyor ne zamandır nasıl içinde bu ayna

kendimi beni gördüğünle giyiniyorum

 

anlatıp bitirince öyküsünü kırışıyor göz kenarları

yaşlanıyor yüzü bulutun, dantel perdesini çekiyor

dağ bir el, sis artık başka bir şey başka bir şey

 

 

 

çaydan

 

sokağa karıştım kökünden sökük goncayım artık

yol kenarı azıcık, bir az tomurcuk

dibe çökmüş özlemlerimle tavşan kanı biraz, az bir

âşık

 

anne gel sar çıvgınlarımı, topla beni eve katla

camdaki şarkınla demle beni, fesleğenlerle süsle

beni şekerle, karıştır elinle ev içir bana anne

 

sokağa çıktım soğuk çalan taçyaprağıyım terim yorgun

geri çekilmiş özlemlerle biraz boşluğum, bir çok ayrılık

biraz çatı biraz saçak altıyım, kopuk dökük goncayım

artık

 

anne gel silkele tozumu, dür beni göğsüne katla

yine büyüt harfle ninniyle, üç gün üç gece uyut

beni hayatta yatır anne gözünün önüne

kalın bir ev içi ser üstüme

 

 

 

 

nehir

 

kuş telaşı mı

ya da bulutların dansı?

yüzey buzlu cam

 

Dinle! Sesler köprülerini kuruyor lunaparkta; dün ile sonra arasında, sözcüklerle hışırtılar. Sesler yerlerini alıyor, suyun içinde ağaçların üstünde; radyo dalgaları gibi sonsuza kayıtlı uzayda. Dinlemeyebiliriz istemezsek. Ama işitmek zorunda olmayız dinlersek.

 

şehir uzuyor

camlara vuran kuşlar

bin bir sarı tekneyle akan

 

Şehir bulutlarını seviyor, ama bulutlar kötü kahramanı değil bu hayat hikâyesinin. Güneş de değil, günler alsa da geri gelmesi. Güneşin gülümsemesinin de var mı sesi?

 

elden geçirilmiş vitrayda aşk

rüzgârın akordunu bekleyerek

kâğıttan gemiler çatılar

 

pır pır

 

 

 

şuraya da bir gök koyalım

 

mümkün mü neon lambası olmadan gökleri delenlerin

ışığını saçabilmek şimşek gibi gittiğin yere, eşit

kediye timsaha caddeye çayıra, mümkün mü insana

 

içimizde daima yıldızlara dönmek diyen şu parça

karışması değil katışma sebebi değil midir bu ile ötenin

 

kararması derisinin sararması gömlek gömlek ağarması

sihirden neşeden başka nedir dünyanın insana dağılması

 

 

 

yeti

 

ışık çarpışır çiçekle göz varsa renk olur

yoksa oluştur, olan oluşur sadece

 

kulak yoksa ormanda çıtırdasın yaprak

ses oluştur sadece, yankının bekleyişi dağı

 

koku koklanmak ister ad için isim için

uçuşur çeperden çeper, tenin tenle bilişi

 

insan artı biridir dünyanın

katma değeridir, ayrı ayrı vergisi

aynı sevişi

 

 

 

yaşamın kollarına şiir aşısı

Li Po (Li Bai) için

---

bizim için belki kayıp ama

değildir belki yengeçler için

Li Po’nun yazıp yazıp suya attığı şiirler.

 

şairin seyir keyfi yetmez mi ayın

ilk okuma sevincini balıklara şiiri?

 

su kuşları çevirmenmişler de

uzak ötelere dize taşıma telaşında

 

şairliğe kalkışan mercanlara

kalemini gösteriyor

eleştirmen olacakmış

meraklı kurbağa

 

 

 

öğreni

 

bulmacanı çözünce gidersin

resimlerini boyayınca

karbonlayınca şiirini

 

bırakırsın ipini sular düşer

kuyular yola çıkar kutuplara

buzlar yüklenip dünyayla

kaktüslere yerleşir

 

sağ sola geçişir denklem eşitlenir

sol sağa büyük eşit olabilir

 

tümceni tümler

söylersin bilmeceni

gidersin

 

 

 

deniz dili ve edebiyati 6

 

deniz kabuğuyum dinle beni

çaldığım dere ağızları, kıstaklar

derin kumlar uyandırdım dip sıvılar

koyun tümseğinde dinlendir

 

gölgem yosun, yeşil damarı kesik

öpüp bulut üflüyorum taştaki acıya

öf kara su torbaları püff savaklar

duysun ve iyileşsin kulağın:

içsesin ezik

 

sonra tüm gölleri kucakla

gülleri, gleri, gülmeleri

yeni bir atlas dikmişim

iki nehri eksikmiş, umursama

 

yay beni. oku. sonra okla.

 

 

 

renklerin örgüsü

 

âşık her sabah saçlarında günbatımı

dolaşır saçaklarına kırmızının, ışığın

 

tan yerinden çıktı diye her ok

örülür akşam öğleden sevince

hüzünden geceye… bir ters bir yüz

 

herkes bilir ki paylaşmak kutsaldır

ölüm yeşil bir bahçe ödülü sonsuz

yaprak ve söz çürümesin tek

 

kaynar sulardan buharlaşıp göğün yüzüne

mavi çalanlar var, ki yağsın

ağaç diken de sonsuza karıp kendini

 

yağmuru seven de var bilmeyen de sevmeyi

 

 

 

dantel

 

nasıl uyanır suya geyikler

düşteyse turna kuşları

 

tuz damla aşkına! nasıl seker taş taş üstüne

kör demirci, kel bakırcı, deli çinici…

hiçten biri gelsin kalbi nehir eylesin

 

kızgın çapak ağılı bakır

pişip de mayası tutmayan toprak

insan: nasıl şekerlenir?

 

toprağın yağmur yağdığında

kokacağı zaman var

harfler günü gelince

bükülür çizgisine

kâğıdını o an döver kalem

an an kurşun verir noktasına

 

insan nasıl yürür

görür mü yüzünü: su?

 

 

 

bizim göğümüz var

                                                   Miro’nun şekilden boyadan sözcüklerine

 

düşün içinden öte bir düşe

açılır kapanır bir yıldız kapı

derinden biçilmiş, teyellenmiş hafifçe

görünmez iğneyle göğün eteğine

 

bizim bir göğümüz var

gözden gemilerimiz, kirpikten kanatlarımız

bir bakışmamızla bizim bir uçuşumuz

 

gülmenin biçimlerini çalışıyoruz

hayatın başka meydan okumalarını

 

 

 

gök yerleşmiş göle

 

gök yerleşmiş göle, bulutlar uçan halı

adımladık adımlıyoruz ayı, yürüyüşünü

üstünden geçiyoruz dansının, suyla zamanın

 

uçuşarak hidrojen etekleri süzülüyor

yanımızdan başımızdan. tan.

saçıp saçılarak tarçından maviye elmastan arıdan

tarlalar bahçeler beziyoruz yerin ipeğine

 

öğreniyoruz biz de ekip biçmeyi: ışığı

 

 

 

 

cilalı taş

 

bak ne güzel defterin kitabın, makyaj çantan bile var

kalemlerin çeşit çeşit birinden sıkıldın mı diğerine

yazılıyorsun. olduğunu değil olmaktan korktuğunu. ne telaş.

unutmak da seçenek üzümün suyunu incirin sütlü mü

 

en iyisi tarımdan önceye gidelim avcılığa

 

yırtıcılıkla şıklık arasına kurulmuş salıncakta

alkış tutuyorsun dövüşe: bahse koyduğun kadınlık

bir sıfır yenmekte ya, çok güvenmemek gerek

aydınlık durmadan zaman gezer, ilaç getirir zaman

 

içine bazen kötülük kaçıyor senin

 

 

 

Nurduran Duman es una poeta y dramaturga turca que vive en Estambul. Siguiendo su pasión por el mar, se recibió con una licenciatura en Ingeniera oceánica y Arquitecta naval de la Universidad Técnica de Estambul. Es columnista en uno de los periódicos más prestigiosos de Turquía, Cumhuriyet. Sus libros incluyen a Yenilgi Oyunu, ganadora del Premio Cemal Sureya de Poesía 2005, y Mi Bemol. Semi Circle, un libro de capítulos de sus poemas traducidos al inglés, se publicó en los Estados Unidos en 2016, y Selected poems (2017, macedonio-inglés-turco) en Macedonia, Selected poems (2019, holandés-inglés-turco ) en Bélgica. Su colección de poesía Steps of Istanbul (2019, chino-inglés-turco) se publicó en China en 2019 y fue galardonada como "La Colección de Poesía del Año del Segundo Premio Internacional de Poesía Boao". Apareció en la lista #internationalwomensday2018 (#IWD18) Modern Poetry in Translation (MPT) de diez poetas en traducción de todo el mundo en 2018. Sus poemas también se han traducido al finlandés, chino, español, azerbaiyano, turco, búlgaro, rumano, eslovaco, francés, alemán, occitano, macedonio e italiano. También es miembro del PEN turco.

 

Deja un comentario

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos obligatorios están marcados con *